loader
شنبه 27 مرداد 1397

درباره شهرستان

نگاهی به شهرستان سردشت

شهر سردشت

 شهرستان سردشت

سردشت یکی از شهرهای کردنشین استان آذربایجان غربی می باشد. سردشت که در جنوب غربی شهرستان مهاباد با فاصله (120 کیلومتر) و با عراق(96 کیلومتر) مرز دارد. فاصله اش با عراق (30 کیلومتر) می باشد. از طرف شمال با پیرانشهر (90 کیلومتر) و از طرف جنوب با شهرستان بانه (60 کیلومتر) راه زمینی دارد. ارتفاع شهرستان سردشت از سطح دریا 1500 متر است. این شهر با وسعتی حدود 1411 کیلومتر مربع بین 36 درجه و 10 دقیقه عرض شمالی و 45 درجه و 28 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. شهر سردشت دارای دو بخش مرکزی و وزینه است. که بخش مرکزی شامل دهستان آلان ( به مرکزیت اسلام آباد- بیژوه سابق) و دهستان باسک کولسه به مرکزیت (بریسوی) و دهستان گورک سردشت(به مرکزیت ربط) و دهستان بریاجی (به مرکزیت بیوران سفلی) می باشد. بخش وزینه شامل دهستان گورک نعلین (به مرکزیت میرآباد) و دهستان ملکاری (به مرکزیت نلاس) می باشد. منطقه سردشت کوهستانی، ناهموار پوشیده از جنگل با وسعت 1660 کیلومتر مربع می باشد. از کوههای مرتفع و زیبای منطقه سردشت می توان از بلفت (پشت روستای بیوران) هوینه مال (جنوب روستای قلعه رهش) زه ردکه (در منطقه آلان) سه ری گوم (پشت روستای میرآباد) ، ترخان، ابراهیم جلال، کوه نستان، لندی شیخان، داشان قلعه، کاسه بردین، حاجی ابراهیم و برده سپیان نام برد. کوه گرده سور در غرب شهر واقع شده که هم اکنون دامنه های آن توسعه پیدا کرده و مشرف بر شهر می باشد. آب شهرستان سردشت از چشمه خود جوش به نام «سه رچاوه» و یک شعبه از آب روستای «کانیه ره ش» به آب آشامیدنی شهر تامين مي شود.

ایل های منطقه سردشت : از ایل های منطقه سردشت می توان 8 ایل را نام برد. ایل کلاس که در منطقه ربط ساکنند. ایل گورک که در پاراستان ساکنند. ایل نعلین منگور که در آلواتان و شهر میر آباد ساکنند. ایل نعلین گورک که در اطراف پاراستان ساکنند. ایل ملکاری که در ملاشیخ زندگی می کنند. ایل آلان که در روستاهای بیتوش و بیژوه ساکنند. و ایل باسک کولسه از ایلات اطراف سردشت می باشند. از ایل های بزرگ می توان ایل بریاجی و ملکاری را نام برد. این دو عشیره که از نزدیک مرز عراق از «هومل» تا نزدیک «میرآباد» ساکنند در زمانها و مکانهای متفاوت با اشغالگران روسی و انگلیسی مخالفت نموده اند. ایل گورک در ایران و عراق ساکنند و به 8 دسته تقسیم شده اند: 1- گورک کلاسی 2- گورک سقز 3- گورک بوکان 4- گورک شموله 5- گورک مهاباد 6- گورک سردشت 7- گورک سیویل (عراق) 8- گورک شکاک طوایف ملکاری، بریاجی، سمایله کویری به سویسنی مشهورند.

مکانهای زیارتی 1- مقبره شیخه سور 2- ابن الحاج 3- ملا یوسف اصم 4- شیخ محمد امین نقشبندی (شیخ ئه مینی بیژوی) 5- پیر بابا 6- شیخ ابوبکر نیزه 7- مام سرآواله 8- شیخ مولانا 9- بشر و عون از اصحاب شهید صدر اسلام ( در مسجد روستای بیژوه) 10- عه ولا و عومه ران 11- کورپه برگرفته از كتاب سردشت در آئينه اسناد تاريخي(فريدون حكيم زاده)

استان/شهرستان/روستا

خانوار کل

جمعیت کل

جمعیت مرد

جمعیت زن

شهرستان سردشت

31,049

118,849

60,447

58,402

بخش مركزئ

22,964

86,590

44,030

42,560

شهر سردشت

12,551

46,412

23,517

22,895

شهر ربط

4,030

15,750

8,002

7,748

دهستان آلان

1,431

4,907

2,529

2,378

دهستان باسك كولسه

1,027

4,233

2,144

2,089

دهستان برياجي

3,159

11,924

6,128

5,796

دهستان گورك سردشت

766

3,364

1,710

1,654

بخش وزينه

8,085

32,259

16,417

15,842

شهر ميرآباد

1,550

6,000

3,016

2,984

دهستان گورك نعلين

2,490

9,958

5,105

4,853

دهستان ملكارئ

4,045

16,301

8,296

8,005

جهت دانلود فایل جمعیت و خانوارهای شهرهای سردشت کلیک نمایید .

1. سیمای عمومی شهرستان سردشت

  • شهرستان سردشت با داشتن مساحتی بیش از 1411 کیلومتر مربع،از شمال به شهرستان پیرانشهر از شرق به شهرستان های بوکان و مهاباد، از جنوب به شهرستان بانه واقع در استان کردستان و از غرب به کشور عراق محدود می شود.
  • شهرستان سردشت از نظر تقسیمات کشوری دارای3 شهر، 2 بخش، 6 دهستان و 271 آبادی می باشد. شهرهای این شهرستان عبارتند از شهر سردشت، شهر ربط و شهر میرآباد. بخش ها شامل بخش وزینه و بخش مرکزی. دهستان ها شامل: آلان، باسک کولسه، بریاجی، گورک سردشت، گورک نعلین و ملکاری.
  • برابر آخرین سرشماری نفوس و مسکن سال 1390 جمعیت شهرستان 111590 نفر می باشد که از این تعداد 59665 نفر جمعیت شهری و 51925 نفر جمعیت روستایی را تشکیل می دهند.
  • تعداد کل بهره برداران بخش کشاورزی این شهرستان نیز بالغ بر 9300 نفر می باشد.

2. وضعیت منابع آب و شرایط آب و هوایی شهرستان

  • شهرستان سردشت با داشتن میانگین بارندگی سالیانه 2/858 میلیمتر یکی از پرباران ترین مناطق استان بوده که استعداد بالقوه این شهرستان برای تولید انواع محصولات کشاورزی، خصوصاً محصولات دیم را نشان می دهد.
  • شهرستان سردشت از نظر تقسیمات کشوری دارای3 شهر، 2 بخش، 6 دهستان و 271 آبادی می باشد. شهرهای این شهرستان عبارتند از شهر سردشت، شهر ربط و شهر میرآباد. بخش ها شامل بخش وزینه و بخش مرکزی. دهستان ها شامل: آلان، باسک کولسه، بریاجی، گورک سردشت، گورک نعلین و ملکاری.
  • میانگین رطوبت نسبی شهرستان 51% بوده که بیشترین متوسط رطوبت نسبی مربوط به بهمن ماه با 86% و کمترین مربوط به مرداد با 20% می باشد.
  • حداکثر بارش ثبت شده در یک ماه 114 میلی متر در آذر ماه و متوسـط تعداد روزهای یخبنـدان 66 روز می باشد که بیشترین آن مربوط به بهمن ماه با 25 روز است.
  • متوسط ارتفاع شهرستان 1500 متر از سطح دریا می باشد که از 860 متر در دهستان آلان تا ارتفاع 2100 متر در دهستان گورک نعلین و بریاجی نوسان دارد.
  • در این شهرستان 2 رودخانه دائمی زاب و چم وزینه جریان داشته، به علاوه تعداد 562 چشمه ، 640 حلقه چاه آب و212مجوز برداشت آب از رودخانه، نقش مهمی را در تأمین منابع آب کشاورزی این شهرستان به عهده دارد. میزان آب مصرفی بخش کشاورزی در این شهرستان 38 میلیون متر مکعب در سال می باشد.

3. وضعیت منابع طبیعی و اراضی کشاورزی شهرستان

  • مساحت اراضی منابع طبیعی این شهرستان 113.000 هکتار بوده که از این بین 90000 هکتار آن جنگل و 24000 هکتار آن مرتع می باشد.
  • میزان اراضی قابل کشت شهرستان براساس آماراصلاحات ارضی28094 هکتار بوده که 9778 هکتار آن اراضی آبی و 18316 هکتار آن اراضی دیم بوده، که از این میزان اراضی، 20238 هکتار اراضی زراعی و 7856 هکتار اراضی باغی شامل2259 هکتارباغات آبی و5597هکتار باغات دیمی باشند.

4. وضعیت دام و طیور و آبزیان و زنبور عسل

  • جمعیت دامی شهرستان شامل: 150.000 راس دام سبک، 22.000 راس دام سنگین، 1000.000 قطعه طیور در غالب واحدهای سنتی، نیمه صنعتی و صنعتی در حال پرورش می باشند.
  • تعداد واحدهای صنعتی مرغداری گوشتی 42 واحد، و پرواربندی گوساله صنعتی11 واحد می باشند. به علاوه بر اساس آمارگیری سال 1394 تعداد 62230 کلنی زنبور عسل و همچنین تعداد 15 مزرعه پرورش ماهی فعال در سطح شهرستان وجود دارد.
  • میزان تولیدسالیانه محصـولات دامی شهرستـان 26556 تن بوده که 15000 تن مربـوط به شیـر و فرآورده های آن3600 تن گوشت قرمز، 7000 تن گوشت سفید و 556 تن عسل است. میزان تولید محصولات شیلاتی و آبزی پروری سالیانه حدود 400 تن می باشد.

5. محصولات شاخص این شهرستان عبارتند از:

  • انگور دیم با تولید سالیانه 24000 تن و با متوسط عملکرد 5/5 تن در هکتار.
  • گندم با تولید سالیانه 19800 تن وبا متوسط عملکرد گندم آبی 6/3 تن وگندم دیم 4/1 تن در هکتار.
  • سماق با تولید سالیانه 600 تن با متوسط عملکرد 3/1 تن در هکتار.
  • شیر و فرآورده های آن با تولید سالیانه 15000 تن
  • گوشت سفید با تولید سالیانه 7000 تن
  • گوشت قرمز با تولید سالیانه 3600 تن.
  • عسل با تولید سالیانه 556 تن
  • میزان کل تولید محصولات کشاورزی و دامی شهرستان 121004 تن است که 51000 تن مربوط به محصولات زراعی، 43048 تن مربوط به محصولات باغی، 26556 مربوط به محصولات دامی و 400 تن مربوط به محصولات شیلاتی است.

6. وضعیت مکانیزاسیون:

  • ضریب مکانیزاسیون شهرستان 2/1% میباشد که با توجه به شرایط خاص توپوگرافی شهرستان و کوهستانی و جنگلی بودن آن و همچنین کوچک بودن قطعات اراضی، امکان افزایش ضریب مکانیزاسیون چندان مقدور نمی باشد.
  • تعداد تراکتورهای فعال در بخش کشاورزی : 709 دستگاه
  • تعداد کمباین های فعال: 4 دستگاه
  • وسایر ادوات کشاورزی موجود عبارتند از: 36 دستگاه تیلر ،610دستگاه گاوآهن، 30 دستگاه دیسک، 37 دستگاه سمپاش پشت تراکتوری، 110 دستگاه دروگر، 140 دستگاه خرمنکوب و...

7. کارخانجات و صنایع تبدیلی و تکمیلی موجود در سطح شهرستان

  • در حال حاظر تعداد 4 سردخانه با مجموع ظرفیت 10000 تن در سال در سطح شهرستان موجود بوده که 2واحدنیمه راکدو2واحد فعال میباشند.
  • دو واحد کارخانه خوراک دام و طیور با ظرفیت سالانه 20000 تن که درحال حاضرراکد می باشند
  • به علاوه یک واحد کارخانه شیر پاستوریزه با ظرفیت سالانه 1200 تن که درحال حاضرراکد و یک واحد کارخانه تولید قارچ خوراکی با ظرفیت 300 تن در سال فعال است.
  • ضمناً یک واحد کارخانه تولید کنستانتره آب انگور به حالت نیمه فعال و فصلی در حال فعالیت می باشد.

8. اولویت ها و برنامه های توسعه بخش کشاورزی شهرستان

  • ارائه آموزشهای عملی لازم به کشاورزان در تمام زمینه ها برای ارتقاء تولید و کیفیت
  • اجرای آبیاری تحت فشار در سطح شهرستان و استفاده از تمام ظرفیت های موجود برای ترویج علوم و تکنولوژی جدید
  • حمایت از بخش خصوصی و هدایت سرمایه آنها در راستای تولید محصولات کشاورزی
  • توانمندسازی شرکتهای خدماتی فنی و مهندسی بخش کشاورزی
  • بهسازی و نوسازی جایگاه دام سنتی به منظور ارتقاء بهداشت و افزایش تولید فرآورده های دامی با استفاده از تسهیلات بانکی
  • توسعه باغات دراراضی شیبدارومستعدبااستفاده از ارقام اصلاح شده.
  • توسعه کشت گیاهان دارویی وتوت فرنگی
  • کاهش مصرف سموم و کودهای شیمیایی جهت توسعه کشاورزی ارگانیک
  • ایجاد و احداث صنایع تبدیلی و تکمیلی به ویژه در ارتباط با محصولات بومی مانند سماق و انگور سیاه سردشت
  • توسعه واحدهای دامداری و آبزی پروری صنعتی و پرورش زنبور عسل
  • احداث کشتارگاه صنعتی و بسته بندی گوشت طیور

9. اهداف بخش کشاورزی شهرستان

  • توسعه صادرات محصولات کشاورزی با توجه به همسایگی این شهرستان با بازار مصرف کشور عراق
  • کمک به خودکفایی در تولید محصولات کشاورزی به ویژه گندم
  • توسعه پایدار کشاورزی و افزایش عملکرد در واحد سطح و حفاظت و بهره برداری پایدار از منابع طبیعی
  • ارتقاء امنیت سرمایه گذاری و تولید در بخش کشاورزی
  • ارتقاء بهره وری و اصلاح الگوی کشت محصولات کشاورزی ضمن توجه به امنیت غذایی
  • تولید محصولات ارگانیک (انگور سیاه ،سماق،انجیروانار) و تبدیل شدن به قطب تولید محصولات ارگانیک دراستان.

وضعيت بخش صنعت در شهرستان سردشت :

بر اساس سرشماري عمومي صنعت و معدن در سال 1373 ، تعداد كل كارگاههاي صنعتي شهرستان 2422 واحد مي باشد كه 2364 واحد آن كارگاه كوچك 58 واحد ديگر جزو كارگاههاي بزرگ مي باشند . سهم اين شهرستان از كل كارگاههاي استان ، كارگاههاي بزرگ و كارگاههاي كوچك به ترتيب 79/2 ، 37/2 و 80/2 درصد مي باشد اين استان از لحاظ داشتن كارگاههاي بزرگ و كوچك به ترتيب در رتبه يازدهم و يازدهم قرار دارد . از كل 2422 واحد كارگاه صنعتي در اين شهرستان 2334 واحد كمتر از 6 نفر كاركن ، 30 واحد ما بين 9 ـ 6 نفر كاركن 54 واحد مابين 49 ـ 10 نفر كاركن و 4 واحد بيشتر از 50 نفر كاركن دارند .

شهرك صنعتي سردشت :

اين شهرك در كيلومتر 13 جاده سردشت ـ مهاباد قرار دارد مساحت كل شهرك 298/29 هكتار ، مساحت زمين صنعتي 39/19 هكتار مي باشد كه اين شهرك در دست بهره برداري مي باشد . معدن در شهرستان سردشت وجود ندارد .

بازارهاي محلي شهرستان سردشت :

تعداد بازارهاي موجود در شهرستان يك عدد مي باشد كه اجناس شامل دام زنده ، فرآورده هاي دامي ، صنايع دستي ، لوازم خانگي ، خشكبار ، خواربار ، حبوبات ، غلات و كفش در اين بازارها عرضه مي شود قدمت اين بازارها 70 سال مي باشد . پر رونق ترين فصل بازار ، فصل پائيز و كم رونق ترين فصل زمستان مي باشد و بيشتر اين بازار در روز دو شنبه برگزار مي شود . مالكيت زمين بازار تحت اختيار بخش دولتي مي باشد . حجم معاملات اين بازار بيشتر 250 ميليون ريال در هفته مي باشد